Дух өргөх мэс засал (дух татах), зөвхөн хөмсөг өргөхөд л хангалттай юу? Мэс заслын давхарга ба мэдрэл хамгаалалтын гол цөм | Тэйлор гоо сайхны мэс засал

Сайн байцгаана уу, Тэйлор гоо сайхны мэс заслын эмнэлгийн эмч Так Ү Хён байна.

Дух өргөх мэс заслыг зөвхөн хөмсгийг дээш өргөх мэс засал гэж хөнгөхөн ойлгох тал бий.

Гэвч бодит хагалгаанд хөмсгийг хэр зэрэг өргөхөөс дутахгүй чухал зүйл байдаг. Энэ бол хөмсөг болон духны эргэн тойрон дахь мэдрэлийг хэр найдвартай хамгаалж, эд эсийг бүрэн чөлөөлж чадах вэ гэдэг юм.

Ялангуяа дурангийн дух өргөх мэс заслын дараа зарим үйлчлүүлэгчдэд дух болон хуйхны мэдрэл сулрах, бадайрах, загнах, толгой өвдөх зэрэг таагүй мэдрэмж илрэх тохиолдол байдаг.

Би Ёнсэ их сургуулийн Анагаах ухааны сургуулийн гоо сайхны мэс заслын профессороор ажиллаж байхдаа яг энэ асуудлыг бууруулах аргыг судалж ирсэн бөгөөд 2023 оны Солонгосын Гоо сайхны мэс заслын нийгэмлэгийн эрдэм шинжилгээний хурал дээр (APS 2023) уг үр дүнг танилцуулсан билээ.

Миний хийдэг Dual-plane буюу Plane-shifting дух өргөх мэс засал нь уламжлалт арга барилаас мэс заслын үеийн давхаргыг шилжүүлэн өөрчилснөөр мэдрэлтэй холбоотой эдгээр асуудлуудыг багасгах зорилготой арга юм.

Энэхүү нийтлэлээр үүний анатомийн үндэс шалтгаанаас эхлэн алхам алхмаар тайлбарлаж өгье.

А1. Дух өргөх мэс засал гэж юу вэ?

Хөгшрөлт явагдахын хэрээр хөмсөг болон духны зөөлөн эдүүд доош унжиж, зовхи зузаан эсвэл суларч унжсан мэт харагддаг. Ийм тохиолдолд давхраа оёх эсвэл дээд зовхины мэс заслаар зөвхөн зовхины арьсыг тайрч авсан ч асуудал бүрэн шийдэгдэхгүй байх нь бий. Учир нь асуудлын үндэс шалтгаан нь зовхинд бус, доош унжсан хөмсөг болон духанд байдагтай холбоотой юм.

Дурангийн дух өргөх мэс засал нь үсний шугамын дотор жижиг зүслэг хийн, дуран ашиглан дух болон хөмсөг орчмын эдүүдийг салгаж (диссекц), доош унжсан эдийг дээш шилжүүлэн татах мэс засал юм. Урт зүслэг шаарддаг уламжлалт аргатай харьцуулахад зүслэг маш жижиг байдаг давуу талтай тул өнөө үед хамгийн өргөн хэрэглэгдэж байна.

Нэгэн чухал зүйл нь зүслэг жижиг гээд мэс заслын дотор талын эд салгах хүрээ ч мөн бага байдаг гэсэн үг биш юм. Хөмсгийг байгалийн жамаар хөдөлгөөнтэй байлгахын тулд хөмсгийг доош татаж байдаг төрөл бүрийн эд, наалдацуудыг хангалттай сайн чөлөөлж өгөх шаардлагатай байдаг.

А2. Уламжлалт дух өргөх мэс заслыг ямар давхаргаар хийдэг вэ?

Уламжлалт дурангийн дух өргөх хагалгаанд ясны хальсан доорх давхарга (Subperiosteal plane)-ыг ашигладаг. Духны ясан дээр наалдсан хальсны доогуур орж, ясыг дагуулан салгах арга юм.

Ясны хальсан доорх давхарга нь цус алдалт харьцангуй бага, салгах давхарга тодорхой тул мэс засал хийхэд тохиромжтой байдаг. Гэвч хөмсөг рүү ойртон доошлох үед нэг чухал асуудал үүсч болзошгүй. Энэ нь ухархайн дээд мэдрэл (Supraorbital nerve)-ийн асуудал юм.

А3. Духны мэдрэмжийг хариуцдаг ухархайн дээд мэдрэл яагаад чухал вэ?

Бидний дух болон хуйхны мэдрэмжийг хариуцдаг гол мэдрэл нь ухархайн дээд мэдрэл (Supraorbital nerve) юм. Энэ мэдрэл нь нүдний дээд хэсгийн ясыг дайран дух болон хуйхны чиглэлд дээш гардаг.

Уламжлалт ясны хальсан доорх салгах ажилбарыг хөмсөг хүртэл үргэлжлүүлэн хийвэл мэс заслын явцад эдийг дээш татах хүч нь уг ухархайн дээд мэдрэлийн ойролцоох харьцангуй нарийн цэгт төвлөрөх эрсдэлтэй. Энгийнээр зүйрлэвэл, ганц ширхэг нарийн цахилгааны утсыг нэг цэгээс нь хүчтэй татахтай адил юм.

Мэдрэл тасраагүй байсан ч хэт татагдах эсвэл дарагдах төдийд л түр зуурын мэдрэхүйн хямрал үүсч болно. Үүний үр дүнд дух өргөх мэс заслын дараа зарим өвчтөнд дараах шинж тэмдгүүд илэрч болзошгүй:

Дух эсвэл хуйхны мэдрэмж сулрах

Хатгах, бадайрах мэдрэмж төрөх

Загатнах

Толгой өвдөх

Ховор тохиолдолд удаан хугацаагаар таагүй мэдрэмж үргэлжлэх

А4. Тэгвэл анхнаасаа өөр давхаргаар мэс засал хийж болохгүй гэж үү?

Үнэндээ дух өргөх мэс засалд ясны хальсны дээд давхарга болох Subgaleal plane-ийг ашиглах арга бас бий. Энэ давхаргаар салгахад яс ба мэдрэлийн хооронд ясны хальс болон зарим зөөлөн эд үлддэг. Иймээс эдийг татах үед мэдрэл ба яс шууд тулж, хүч нэг цэгт төвлөрөх үзэгдлийг бууруулахад тустай байж болно.

Гэвч энэ давхарга нь ч гэсэн зөвхөн давуу талтай гэсэн үг биш юм. Ясны хальсан доорх давхарга нь салгахад харьцангуй хялбар, цус алдалт бага, найдвартай тогтвортой мэс заслын давхарга бүрдүүлдэг давуу талтай байдаг.

Иймд би эдгээр хоёр аргын аль нэгийг дангаар нь сонгох бус, давхарга бүрийн давуу талыг шаардлагатай хэсэгт сонгон хэрэглэх аргыг судалж эхэлсэн. Энэ нь чухамдаа хагалгааны явцад салгах давхаргыг шилжүүлэн өөрчлөх арга болох Dual-plane (давхар давхаргын) дух өргөх мэс засал юм.

Энэ талаар дараагийн дугаарт дэлгэрэнгүй тайлбарлах болно.

Олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд хүлээн зөвшөөрөгдсөн судалгаа

: 2025 PASM x IFAAS Master Class

Энэхүү судалгаа нь дотоодын хурлаас гадна олон улсын тавцанд ч ихээхэн анхаарал татаж байна.

Ирэх 11 дүгээр сард Сингапурт болох дэлхийн хэмжээний PASM x IFAAS Master Class хуралд би "Master Tutor"-оор албан ёсоор уригдан лекц уншихаар боллоо.

Ялангуяа энэ удаагийн хуралд дух өргөх мэс заслын салбар хуралдааны багш (Faculty)-ийн хувиар биечлэн лекц уншиж, кадаврын үзүүлэн сургалт (Cadaver Demonstration) хийх юм. Олон жилийн эмнэлзүйн туршлага дээр үндэслэн хөгжүүлсэн Plane-shifting Endoscopic Forehead-brow Lift-ийн үзэл баримтлалыг олон улсын гоо сайхны мэс заслын мэргэжилтнүүдэд гүнзгийрүүлэн танилцуулахаар төлөвлөж байна.

Зөвхөн хөмсөг өргөх бус, мэдрэлийг хамгаалан урт хугацааны тогтвортой үр дүнг бүтээдэг дух өргөх аргын судалгаа маань олон улсад ч ач холбогдолтой мэс заслын арга барил гэж үнэлэгдэж байгаад баяртай байна.

Дүгнэж хэлэхэд

Дух өргөх мэс засал нь зөвхөн хөмсгийг хэр зэрэг өргөх тухай бус, ямар давхаргаар хэрхэн салгах, мэс заслын ямар аргыг ашиглаж байгаа нь хагалгааны дараах мэдрэхүйн сэргэлт болон урт хугацааны үр дүнд шийдвэрлэх нөлөө үзүүлдэг.

Тиймээс өнөөдөр мэс заслын аргын тал дээр дэлгэрэнгүй тайлбарлах цаг гаргасан бөгөөд 2-р хэсэгт илүү гүнзгийрүүлэн тайлбарлах болно.

Дутуу ойлгогдсон зүйлсийг видеогоор үзэж тодруулах боломжтой тул видео бичлэгийг бас хавсаргав.

https://tv.naver.com/v/104322996

Баярлалаа. Гоо сайхны мэс заслын нарийн мэргэжлийн эмч Так Ү Хён байлаа.

Түгээмэл асуултууд

Дух өргөх мэс заслын дараа хуйхны мэдрэл сулрах эсвэл толгой өвдөх нь ямар учиртай вэ?

Хагалгааны явцад ухархайн дээд мэдрэлийн эргэн тойрон дахь эд хэт хүчтэй татагдах эсвэл дарагдсанаас болдог. Мэдрэл шууд тасраагүй ч гэсэн нарийн хэсэгт тасралтгүй таталтын хүч үйлчилснээр түр зуур мэдрэл сулрах, хатгах, загатнах, толгой өвдөх зэрэг шинж тэмдэг илэрч болно.

Уламжлалт ясны хальсан доорх дух өргөх мэс заслын давуу ба сул тал юу вэ?

Цус алдалт бага, салгах давхарга тодорхой давуу талтай ч мэдрэлд таталтын хүч төвлөрөх эрсдэлтэй байдаг. Ясыг даган аюулгүй салгах боломжтой тул мэс засал хийхэд хялбар боловч хөмсөгний ойролцоох ухархайн дээд мэдрэлийн хэсэгт татах хүч төвлөрч, улмаар мэдрэхүйн өөрчлөлт үүсгэх эрсдэл бий.

Ясны хальсны дээд давхарга (Subgaleal)-аар салгахад ямар давуу талтай вэ?

Мэдрэл болон ясны хооронд хамгаалалтын зөөлөвч эд үлдэж мэдрэлд учрах таталтын хүчийг сарниулах боломжтой. Гэвч ясны хальсан доорх давхаргатай харьцуулахад салгахад төвөгтэй бөгөөд харьцангуй цус алдах эрсдэл өндөр байж болзошгүй сул талтай.

Dual-plane (Plane-shifting) дух өргөх мэс засал гэж юу вэ?

Хагалгааны хэсгээс хамааран ясны хальсан доорх болон дээд давхаргыг сонгон шилжүүлж салгах арга юм. Давхарга тус бүрийн давуу талыг нэгтгэн цус алдалтыг багасгаж, найдвартай салгахын зэрэгцээ мэдрэл орчмын зөөлөвч эдийг үлдээн, мэс заслын дараах мэдрэхүйн хямрал үүсэхээс сэргийлдэг.

Унжсан зовхийг дух өргөх мэс заслаар засах боломжтой юу?

Тийм ээ, засах боломжтой. Зовхины арьс суларч унжсан үндсэн шалтгаан нь нүд өөрөө бус, харин дух болон хөмсөгний зөөлөн эд доош унжсанаас үүдэлтэй бол давхраа оёхын оронд дух өргөх мэс заслаар хөмсөг, эдийг дээш татаж асуудлыг сууриар нь засах боломжтой юм.