ดึงหน้าไม่ใช่แค่การดึงผิวหนัง — หลักการสำคัญของ Deep Plane Facelift | Taylor Plastic Surgery

สวัสดีครับ นพ. ทักอูฮยอน จาก Taylor Plastic Surgery ครับ

เวลาให้คำปรึกษาเรื่องการดึงหน้า (Facelift) คำถามที่ผมได้ยินบ่อยที่สุดคือ

"การดึงหน้าคือการดึงผิวหนังขึ้นไปอย่างเดียวใช่ไหมคะ?"

ในอดีต หลายคนมักเข้าใจว่าการผ่าตัดดึงหน้าเป็นเพียงแค่การดึงผิวหนังที่หย่อนคล้อยให้ตึงขึ้น

แต่ในความเป็นจริง ความชราของใบหน้าไม่ได้เกิดขึ้นแค่ที่ชั้นผิวหนังเพียงชั้นเดียวครับ

ไขมันใต้ชั้นผิวหนัง, ชั้นกล้ามเนื้อ SMAS, เอ็นยึดใบหน้า (retaining ligament), แผ่นพังผืด, กล้ามเนื้อ ไปจนถึงเนื้อเยื่อบริเวณลำคอ โครงสร้างต่างๆ เหล่านี้เกิดการเปลี่ยนแปลงไปพร้อมกัน ส่งผลให้เกิดปัญหาแก้มห้อยย้อย กรอบหน้าไม่ชัดเจน และริ้วรอยที่ลำคอตามมา

ดังนั้น ในการผ่าตัดดึงหน้ายุคปัจจุบัน การตรวจเช็กว่าเนื้อเยื่อส่วนลึกของใบหน้าเกิดการหย่อนคล้อยและเคลื่อนที่ไปในทิศทางใด แล้วจึงปรับแก้โครงสร้างที่จำเป็นร่วมกัน จึงมีความสำคัญมากกว่าการออกแรงดึงผิวหนังให้ตึงเพียงอย่างเดียวครับ

ในบทความนี้ ผมจะขออธิบายก่อนว่า **การดึงหน้าแบบดีพเพลน (Deep Plane Facelift)** ที่มีการพูดถึงกันอย่างมากคืออะไร และทำไมชั้น SMAS จึงมีความสำคัญ

เนื้อหานี้อ้างอิงจากการบรรยายในเซสชัน Face & Neck Lift ณ งานประชุมวิชาการ Severance Aesthetic Plastic Surgery Symposium ครั้งที่ 25 ประจำเดือนมิถุนายน 2026 ครับ

การดึงหน้าแบบ Deep Plane คืออะไร?

Deep Plane Facelift คือวิธีการผ่าตัดที่เลาะแยกและจัดตำแหน่งเนื้อเยื่อที่หย่อนคล้อยในชั้นที่ลึกของใบหน้าตามชื่อเรียกครับ

สิ่งสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจคือ ไม่ได้หมายถึงแค่การ "ผ่าตัดในชั้นลึก" เท่านั้น

บนใบหน้าของเราจะมีช่องว่างที่เนื้อเยื่อสามารถเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระ และมี **เอ็นยึดใบหน้า (Retaining Ligament)** ซึ่งทำหน้าที่ยึดเหนี่ยวเนื้อเยื่อเอาไว้อย่างแข็งแรง

เมื่ออายุมากขึ้นและแก้มหรือแนวกรามเกิดการหย่อนคล้อย หากเพียงแค่ออกแรงดึงเนื้อเยื่อจากภายนอกอย่างรุนแรง เนื้อเยื่ออาจไม่เคลื่อนตัวไปอย่างเป็นธรรมชาติ

ในจุดนี้ การคลายเอ็นยึดใบหน้าอย่างเหมาะสม เพื่อช่วยให้ผิวหนังและเนื้อเยื่อชั้นลึกสามารถเคลื่อนที่ไปพร้อมกันได้อย่างเป็นธรรมชาติ จึงถือเป็นหัวใจสำคัญของ Deep Plane Facelift ครับ

หากกล่าวในมุมที่เฉพาะเจาะจง วิธีการนี้จะทำการเลาะชั้นผิวหนังและชั้น SMAS ให้น้อยที่สุด และเน้นการเลาะในพื้นที่กว้างบริเวณใต้ชั้น SMAS เป็นหลัก ซึ่งช่วยรักษาความแข็งแรงของชั้น SMAS ไว้ได้ดีกว่า อีกทั้งยังมีข้อดีในการช่วยให้ฟื้นตัวได้ไวและลดผลข้างเคียงอีกด้วย

แนวโน้มของการผ่าตัดในปัจจุบันพบว่า การเลาะผิวหนังเป็นบริเวณกว้างเกินไปจะทำให้การฟื้นตัวช้าลง และไม่ได้ส่งผลต่อประสิทธิภาพการยกกระชับที่แท้จริงมากนัก

SMAS คืออะไร?

หากคุณเคยหาข้อมูลเกี่ยวกับการผ่าตัดดึงหน้า คงจะเคยเห็นคำว่า SMAS ผ่านตากันมาบ้างแล้ว

SMAS (Superficial Musculoaponeurotic System) คือเนื้อเยื่อพังผืดและกล้ามเนื้อที่อยู่ใต้ชั้นผิวหนัง ซึ่งเชื่อมต่อกับกล้ามเนื้อแสดงสีหน้าและกล้ามเนื้อพลาทิสมา (Platysma) บริเวณลำคอ

หากอธิบายให้เข้าใจง่ายๆ ก็คือ โครงสร้างที่มีความแข็งแรงพอสมควรซึ่งทำหน้าที่เชื่อมโยงเนื้อเยื่ออ่อนบนใบหน้าเข้าด้วยกันใต้ชั้นผิวหนังนั่นเองครับ

ในอดีต การผ่าตัดด้วยวิธีดึงเฉพาะผิวหนังมักทำให้เกิดแรงตึงที่ผิวหนังมากเกินไป แต่ในการผ่าตัดสมัยใหม่ การเคลื่อนย้ายชั้น SMAS ซึ่งอยู่ลึกกว่าผิวหนังร่วมด้วย ได้กลายมาเป็นแนวคิดหลักที่สำคัญอย่างยิ่ง

เพราะการเคลื่อนย้ายเนื้อเยื่อชั้นลึกไปพร้อมกัน แทนที่จะดึงเพียงผิวหนังเท่านั้น จะช่วยจัดการกับปัญหาความหย่อนคล้อยของใบหน้าได้อย่างตรงจุดถึงโครงสร้างภายในครับ

Deep Plane Facelift แตกต่างจากการดึงหน้าแบบ SMAS ทั่วไปอย่างไร?

การจัดการกับชั้น SMAS นั้นมีอยู่หลากหลายเทคนิคครับ

ไม่ว่าจะเป็นการพับทบชั้น SMAS, การตัดแต่งบางส่วนออกแล้วดึงเย็บตรึง หรือการลงลึกไปยังชั้นที่อยู่ใต้ SMAS เพื่อเคลื่อนย้ายชั้น SMAS และผิวหนังไปพร้อมกันเหมือนเป็นผืนเดียวกัน

การผ่าตัดดึงหน้าแบบ Deep Plane จัดอยู่ในกรณีหลังนี้ครับ

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง มีวัตถุประสงค์เพื่อจัดเรียงตำแหน่งของเนื้อเยื่อบริเวณหน้าแก้มและร่องแก้มใหม่อย่างเป็นธรรมชาติ ซึ่งเป็นส่วนที่ไม่สามารถยกกระชับได้เพียงพอด้วยการดึง SMAS จากทางด้านข้างเพียงอย่างเดียว